22 Ayar mı, 14 Ayar mı? Altın Ayarları Rehberi
22 Ayar mı, 14 Ayar mı? Altın Ayarları Rehberi
Ayar bir kalite değil, bir oran ölçüsüdür. Hangi parçada hangi ayarın doğru olduğunu ve damgayı nasıl okuyacağınızı anlatıyoruz.
Türkiye'de "has altın" denince akla 24 ayar gelir; oysa 24 ayar altından takı yapılmaz. Çünkü saf altın o kadar yumuşaktır ki tırnakla bile iz bırakabilirsiniz. Takı, altının başka madenlerle karıştırılmasıyla üretilir ve bu karışım oranının adı ayardır.
Ayar tablosu
| Ayar | Saf altın oranı | Milyem damgası | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 24 ayar | %99,9 | 999 | Külçe, yatırım |
| 22 ayar | %91,6 | 916 | Bilezik, gelin seti, geleneksel takı |
| 18 ayar | %75,0 | 750 | Pırlantalı parçalar, tasarım takı |
| 14 ayar | %58,5 | 585 | Alyans, günlük takı, zincir |
| 8 ayar | %33,3 | 333 | Ucuz seri üretim (önermiyoruz) |
Damga, parçanın kilidinde, halkanın içinde veya kolyenin plakasında bulunur. Damgası olmayan bir altın parçayı satın almayın.
Peki hangisi "daha iyi"?
Soru yanlış. Doğru soru şu: bu parça ne yapacak?
22 ayar, altın rengini en yoğun veren ayardır ve gram bazında yeniden satarken en yüksek karşılığı bulur. Türkiye'de bilezik, gelin seti ve hediye takıların ayarı geleneksel olarak budur. Ama yumuşaktır: her gün takılan bir yüzük 22 ayar olursa birkaç yıl içinde ovalleşir.
14 ayar, içindeki bakır ve gümüş sayesinde çok daha serttir. Alyans, zincir, günlük yüzük ve pırlantalı yuvalar için doğru tercihtir. Rengi 22 ayara göre daha soluk sarıdır; rose ve beyaz altın da genellikle bu ayarda üretilir.
Özetle
- 1Ayar bir kalite değil, saf altın oranıdır: 22 ayar %91,6, 14 ayar %58,5.
- 2Her gün takılan parçalarda (alyans, zincir) 14 ayar açık ara daha dayanıklıdır.
- 3Bilezik, gelin seti ve yatırım amaçlı parçalarda 22 ayar geleneksel ve doğru tercihtir.
- 4Damgası (916 / 750 / 585) olmayan altın parça satın almayın.
- 5Beyaz altın rodyum kaplıdır; kaplama 2–3 yılda bir yenilenmelidir.
22 ayar kelepçe bilezik — damgası kilidin iç yüzeyinde, 916 olarak işlenmiştir.
Beyaz altın ve rose altın nedir?
İkisi de "altın rengi" değil, alaşım rengidir.
- Beyaz altın: altın + paladyum/gümüş karışımı, üzerine rodyum kaplama. Rodyum zamanla aşınır ve altta hafif sarımsı ton görünür. Bu bir kusur değil, normal bir aşınmadır; kaplama 2–3 yılda bir yenilenir. Zerrin'de bu işlem ömür boyu ücretsizdir.
- Rose altın: altın + yüksek oranda bakır. Bakır sert bir metaldir, bu yüzden rose altın parçalar sarı muadillerinden biraz daha dayanıklıdır ve rengi zamanla koyulaşır.
Gram, işçilik ve fiyat
Bir altın takının fiyatı üç kalemden oluşur: gram × güncel ayar fiyatı + işçilik + KDV. Zerrin'de bu üç kalem faturada ayrı ayrı yazılır; işçilik oranını sipariş öncesi söyleriz.
El işçiliği bir parçada işçilik payı yüksektir ama bu parça ikinci elde de sadece gram değeriyle değil, işçilik değeriyle karşılık bulur. Seri üretim ince zincirlerde ise işçilik payı düşüktür — yatırım düşünüyorsanız tercih etmeniz gereken taraf budur.
Takas ve hurda alımı
Eski altınınızı günlük borsa fiyatı üzerinden alıyor veya yeni parçaya mahsup ediyoruz. Tartım ve ayar ölçümü mağazada, sizin gözünüzün önünde yapılır; ayar tespiti için mihenk taşı yerine XRF cihazı kullanıyoruz — parçaya zarar vermez.
Sıkça sorulanlar
Bu konuda mağazada en çok sorulan üç soru.
Hayır. Rodyum kaplaması aşınmıştır. Yeniden kaplama 1–2 gün sürer ve Zerrin'den alınan parçalarda ücretsizdir.
Geleneksel olarak 22 ve 14 ayar tercih edilir. Ancak pırlantalı tasarım parçalarda 18 ayar hem sertlik hem renk açısından ideal orandır ve talep üzerine üretiyoruz.
Alerji altına değil, alaşımdaki nikele karşıdır. Nikelsiz alaşım veya paladyum bazlı beyaz altın ile üretim yapabiliyoruz.
Ayarınızı birlikte belirleyelim
Parçanın nerede ve ne sıklıkla kullanılacağını söyleyin; doğru ayarı önerelim.